Sabir Rüstəmxanli: “Azərbaycan ədəbiyyatini Mirzə Ibrahimovsuz təsəvvür etmək mümkün deyil”

Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının (VHP) mənzil qərargahında xalq yazıçısı Mirzə ibrahimovun 100 illiyi ilə bağlı “Mirzə İbrahimov-100” adlı tədbir keçirilib. Millət vəkili, VHP-nin sədri Sabir Rüstəmxanlı tədbirin Dünya Azərbaycanlıları Konqresi (DAK) və Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin təşkilatçılığı ilə keçirildiyini qeyd edib. M.İbrahimovun 100 illiyi ilə bağlı ölkədə daha geniş tədbirlərin keçiriləcəyini bildirib. O, vəfa borcları olduğu üçün M.İbrahimovun yubileyi ilə bağlı tədbir təşkil etdiklərini qeyd edib: “Hesab edirəm ki, bu sahə ilə məşğul olan hər bir şəxsin Mirzə İbrahimova bir vəfa borcu var. Biz də məhz elə bunun üçün onun 100 illiyi ilə bağlı tədbir keçirməyi qərara aldıq. Mirzə İbrahimov qürurumuzdur. Zənnimcə, o əfsanə, həmçinin böyük bir şəxsiyyət idi. Mən məhz elə uşaqlıqdan onun əsərlərini oxuyaraq, püxtələşmişəm. Mirzə ibrahimovun “Gələcək gün” əsəri və Cənubi Azərbaycanla bağlı başqa əsərləri məni həddindən artıq təsirləndirirdi. 21 yaşımda Mirzə İbrahimovla tanış olmuşdum və onunla çox gözəl münasibətlərim vardı. Onu tanıdığım və ömrümün bir hissəsini onunla birlikdə keçdiyim üçün çox şadam. Hər zaman üzərimizdə Mirzə İbrahimovun qayğısını hiss edirdik. Onun hazırcavab olması və dünyanı çox yaxşı bilməsi hər zaman diqqətimi cəlb edirdi”. M.İbrahimovun adının dərsliklərdən çıxarıldığını xatırladan DAK həmsədri buna kəskin etiraz etdiyini də qeyd edib. Millət vəkili M.İbrahimovun Azərbaycan dili, millət kimi formalaşması ilə bağlı da çoxlu iş gördüyünü deyib: “Əvvələr Mirzə İbrahimovun adı dərsliklərdə yox idi. Bununla bağlı təhsil naziri Misir Mərdanova etirazımı bildirdim. Sonradan onun adı dərsliklərə salındı. Bunun üçün Misir Mərdanova minnətdaram. Çünki Mirzə İbrahimovsuz Azərbaycan ədəbiyyatını təsəvvür etmək mümkün deyil. Onun ədəbiyyatımızda böyük bir yolu var. O, həm də milli qəhrəman idi. Azərbaycan dilinin ana dil olması məsələsini qaldırmışdı. Məhz elə bu vətənpərvər addımlarının nəticəsi idi ki, o əhalinin bütün təbəqələri tərəfindən hörmətlə qarşılanırdı. Mirzə İbrahimovun Azərbaycan ədəbiyyatının dünyada tanıdılmasında da böyük xidmətləri vardı. Onun “Gələcək gün” əsəri bir çox xarici dillərdə tərcümə olunaraq, rəğbətlə qarşılanırdı”. Tarix elmləri doktoru, professor Cəmil Həsənli M.İbrahimovla bağlı belə bir tədbirin keçirilməsinin tarixi hadisə olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, xalq yazıçısı milli təfəkkürün inkişafına təkan verən bir şəxsiyyət happy wheels demo olaraq mühüm rol oynayıb. O, M.İbrahimovun təkcə ədəbiyyatçı deyil, eyni zamanda böyük bir mütəfəkkir olduğunu vurğulayıb: “Mirzə İbrahimovun həyat və yaradıcılığına araşdıran zaman onun parlaq bir fəaliyyətinin olduğu aydın görünür. O, Cənubi Azərbaycan oyanış hərəkatının inkişafında müstəsna xidmətlər göstərib. Mirzə İbrahimovun böyüklüyü ondan ibarət idi ki, o, milli mübarizənin milli dildən keçdiyini yaxşı başa düşürdü. Məhz elə buna görə də o, hər zaman milli dilimizin qorunmasına səy göstərir və bu istiqamətdə əlindən gələni əsirgəmirdi. Onun Cənubi Azərbaycanla bağlı fəaliyyətilə tanış olan zaman bir-birindən maraqlı hadisələrin şahidi olursan. Hesab edirəm ki, Mirzə İbrahimov Cənubda gedən proseslərin mərkəzi simalarındandır. O, gənc olmasına baxmayaraq, yetkin bir düşüncə sahibi idi. “Gələcək gün” romanında Güney Azərbaycanın bu günü və gələcəyini incəliyilə qələmə almışdı”. M.İbrahimovun anna dili ilə bağlı müstəsna fəaliyyətinin olduğunu diqqətə çatdıran professor onun xalqın maraqların daim uca tutduğunu dilə gətirib. C.Həsənli o zaman dövlət dilinin rus dili olmasına baxmayaraq M.İbrahimovun yalnız azərbaycan dilindən istifadə etdiyini vurğulayıb: “Onun ən parlaq fəaliyyəti 1950-ci illərdən sonraya təsadüf edir. Mirzə İbrahimov ana dilin qorunması istiqamətində bir sıra mühüm addımlar atmışdı. Dil haqqında qanunun qəbul olunmasında onun inkarolunmaz əməyi var. Nazirliklərin dil haqqında qanunun tələblərin nə dərəcədə əməl etməsinə nəzarət etmək məqsədilə Mirzə İbrahimov komissiya yaratmışdı. Milli ideyanın inkişafı ilə bağlı onun əvəzolunmaz xidmətləri var. Məhz elə millətçiliyə görə onu vəzifədən uzaqlaşdırdılar. Sovet rejim ionu alman faşizmindən pis millətçi kimi qiymətləndirirdi. Maraqlı məqam bunda idi ki, sovet dövründə ona bir neçə dəfə təkid olunmasına baxmayaraq, Mirzə İbrahimov yazışmalarını yalnız Azərbaycan dilində aparırdı. Zənnimcə, Mirzə İbrahimov böyük yazıçı, siyasi xadim, dahi mütəfəkkir idi. Onsuz Azərbaycan ədəbiyyatını təsəvvür etmək qeyri-mümkündür. Biz bu kimi şəxslərin rolunu tarixdə olduğu kimi qeyd etməliyik”. Yazıçı Çingiz Abdullayev M.İbrahimovu hələ uşaq yaşlarından tanıdığını qeyd edib. M.İbrahimovun böyük bir şəxsiyyət olduğunu söyləyən Ç.Abdullayev onunla bir yerdə çalışdığı üçün xoşbəxt olduğunu deyib. Yazıçı daha sonra M.İbrahimovla bağlı xatirələrini danışıb: “Azərbaycanda belə insanlar çox az hallarda rast gəlmək olur. Mirzə İbrahimov hər zaman xalqın maraqlarını müdafiə edən şəxsiyyət olub. Böyük ziyalı olan Mirzə İbrahimov həm də xeyirxah insan idi. O, hər zaman bizim xatirəmizdə yaşayacaq”.

Aqil LƏTİFOV

“525”-ci Qəzet

Comments are closed.