Azərbaycan Respublikası Demokratik Qüvvələrin Milli Şurası üzvlərinin imzaladığı bu müraciət Vətənimizin taleyi, bütövlükdə yaşadığımız regionda inkişaf və sabitliyin taleyi üçün keçirdiyimiz dərin həyəcan hisslərinin diqtəsidir.

        Azərbaycanda əsas insan hüquq və azadlıqlarının vəziyyəti, eləcə də hökumətin demokratiya sahəsində beynəlxalq öhdəliklərini necə yerinə yetirməsi barədə nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların, monitorinq xidmətlərinin çoxsaylı hesabatları ölkədə ağır ictimai-siyasi durumun yaranmasına səbəb olan geniş, çoxsaylı və sənədləşdirilmiş dəhşətli faktları kifayət qədər ətraflı əhatə edir.

     Yayqınlaşmış korrupsiya Azərbaycan hakimiyyətinin bütün qollarını – qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyətini də tam bürümüşdür. Artıq dünya ictimayyəti Azərbaycana rəhbərlik edən hakim ailənin qeyri-qanuni yollarla fantastik sərvət əldə etməsi barədə dəqiq məlumatlara malikdir. Rejim Azərbaycan torpağının altında və üstündə nə varsa hamısını ələ keçirərək ölkə iqtisadiyyatını öz maliyyə maraqlarına tabe etdirib. Azərbaycan parlamentində deputat mandatının alınıb-satılması ilə bağlı kriminal-korrupsiya hadisələri onu aşkar göstərir ki, hakimiyyətin yüksək eşalonunda mütəşəkkil cinayətkarlıq mövcuddur: uzun illər ərzində hüquq mühafizə orqanlarının yüksək vəzifəli məmurlarından ibarət xüsusi qrup adam oğurluğu ilə, hakimiyyət üçün arzuolunmayan şəxsləri şantaj etmək və ‘zərərsizləşdirməklə’ məşğuldur.

     Mövcud rejim hazırda Azərbaycanda avtoritarizmin təsdiqinə dönməz xarakter verməyə, ali hakimiyyətin irsən ötürülməsi və sülalə prinsipini qəti olaraq möhkəmləndirməyə çalışır. Bu məqsədlə ölkə Konstitusiyasına indiki prezident, 2003-cü ildə hakimiyyəti atası Heydər Əliyevdən irsən almış İlham Əliyevin dövlət başçısı vəzifəsində faktiki olaraq ömürlük qalmasına hüquqi don geydirən müddəa əlavə edilmişdir (40 ildən artıq davam edən Əliyevlər hakimiyyəti müasir dünyanın ən qədim diktaturalarındandır). Belə olduğu halda bütün seçkilər, təbii ki, öz həqiqi mahiyyətini itirir: dövlət hakimiyyətinin bütün qolları kimi uzun illərdən bəri işlənib hazırlanmış seçkilərin total saxtalaşdırılması mexanizmi də hakim Ailənin nəzarəti altındadır.

     Mövcud rejimin idarəçilik tarixi – hakimiyyətdən sayı-hesabı bilinməyən sui-istifadələr, ədalətsizlik, zorakılıq, heç bir sərhəd tanımayan despotizm tarixidir. Bu rejimin siyasi praktikasından yalnız bir neçə faktı sadalayaq:

 

rejim sərbəst toplaşma azadlığına qəsd edir: mitinq və nümayişlər keçirmək qadağan olunur, ictimai təşkilatlara konfrans və seminarlarını keçirmək üçün yer icarə etmələrinə maneələr yaradılır (hətta Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Amerika otellər şəbəkələri də icarədən imtina edir), beynəlxalq hüququn əsas normalarını pozaraq vətəndaş fəallarına və iştirakçılara uydurma cinayət işləri açılır, qeyri-qanuni həbslər aparlır, işgəncələr verilir;

 

– rejim söz və fikir azadlığına, yaradıcılıq azadlığına qəsd edir: özgəfikirlilik təqib edilir (yazıçı və şairlər, bəstəkar və musiqiçilər, kinematoqrafçılar, aktyorlar, jurnalistlər və b. təhdid olunur, onları mənəvi cəhətdən yaralayır, hakimiyyətin nəzarətində olan televiziyalarda (bütün telekanallar bu və ya başqa formada hakim ailəyə məxsusdur), onlara ləyaqətsizcəsinə böhtan atılır, rüsvay edilir, gözdən salınır)). Rejimi tənqid edən yaradıcı şəxslərə qarşı diskriminasiya siyasəti yeridilir – onların əleyhinə düşmənçilik və ayrıseçkilik yayan təbliğat-təşviqat aparılır, bu adamların yaxınları və ailə üzvləri işdən çıxarılır, onlar təqaüddən və yaşamaq imkanları vasitələrindən məhrum edilir;

 

rejim sərbəst hərəkətetmə azadlığına qəsd edir: siyasi oponentlər qeyri-qanuni üsullarla saxlanır, onlara xarici pasport verilmir, öyrədilmiş adamların hücumuna məruz qoyulur.- rejim seçki (seçmək və seçilmək) hüququna qəsd edir: mövcud hakimiyyətin idarəçiliyi  dövründə bütün seçkilər saxtalaşdırılmışdır;

rejim şəxsi toxunulmazlıq, mülkiyyət və əmək hüququna qəsd edir: adamlar işdən qanunsuz çıxarılır, mülkiyyətləri əllərindən alınır, nəzarət orqanlarının uzun-uzadı, sifarişli yoxlamalar təşkil edilir, sahibkarlıq happy wheels demo fəaliyyətinə ciddi maneələr törədilir, pul almaq məqsədilə insanlar oğurlanır,  ailəyə və özəl həyata müdaxilə edilir, şantaj məqsədi ilə adamlar gizli kameralarla çəkilir, telefon danışıqları dinlənilir, elektron yazışmalar monitorinqdən keçirilir;

 – rejim yaşamaq haqqına qəsd edir: sui-qəsdlər təşkil olunur, adamlar öldürülür, onlara qəsdən  bədən xəsarəti yetirilir, şikəst edilərək ağır əzab verilir, sağlamlığa ciddi psixi və fiziki zərər vurulur;

 – rejim ədalətli mühakiməyə qəsd edir: ölkədə məhkəmələr müstəqil deyil, icra hakimiyyəti orqanı kimi fəaliyyət göstərir, hakimlər birmənalı şəkildə rejimi idarə edənlərin iradə və şıltaqlığından asılıdır.

   Rejimin mövcud siyasəti cəmiyyətdə kütləvi narazılığı artırıb, insanların səbr kasasını daşdırıb və ölkəni ciddi sosial-siyasi sarsıntıların astanasına gətirib çıxarıb. Ona örə də təkcə bu ilin yanvarında ölkəni bir neçə etiraz çıxışı silkələyib: Bakıda gənclərin orduda zorakılığa qarşı çoxminli etiraz nümayişi, məmurların növbəti korrupsiya cəhdinə qarşı sahibkarlrın etirazı, İsmayıllı əhalisinin Azərbaycan hakimiyyət orqanlarının regionlarında məmur özbaşınalığına qarşı kütləvi etirazları ölkədəki ictimai narazılığın ifadəsi olmuşdur.  Bütün bunlar onu göstərir ki, ölkədə mövcud rejimin özbaşınalığına, əxlaqsızlığına, qanunsuzluğa, sosial ədalətsizliyə, haqq-hüquq və mənəviyyat tanımamasına qarşı hədsiz böyük narazılıq yaranmışdır. Hakimiyyət etiazşılara qarşı zor tətbiq etməklə ölkə daxilində, onsuz da  gərgin və həssas situasiyanı daha da dərinləşdirir.

   Rejimin siyasəti Azərbaycanı elə bir həddə gətirib çıxarmışdır ki, indi vəziyyətdən yalnız bir alternativ çıxış yolu qalmışdır – demokratik dəyişikliklər! Əks halda yarana biləcək labüd xaos Şimali və Cənubi Qafqaz regionundakı situasiyaya da mənfi təsir göstərəcəkdir.

   Biz Azərbaycanın vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri, ölkənin demokratik qüvvələri əminik ki, indiki yaranmış situasiyadan yeganə çıxış yolu oktyabr ayına təyin olunmuş prezident seçkisinin vicdanlı, azad və ədalətli keçirilməsini təmin etməkdir. Bu seçki nəhayət ki, ölkədə insan haqları demokratik prinsiplərə əsaslanan hüquqi cəmiyyətin qurulmasının bünövrəsini qoyar və ölkənin sabit inkişafını təmin edər.

     Insan hüquqlarının qorunmasının bir ölkənin daxili işi olmamasını, həmçinin Azərbaycan hakimiyyətinin Avropa Şurası və ATƏT çərçivəsində müvafiq öhdəliklər götürməsini nəzərə alaraq, biz ABŞ prezidenti və Avropa Birliyi ölkələrinin rəhbərlərini, ABŞ konqresini və Avropa parlamentini, həmçinin aparıcı beynəlxalq təşkilatları və bütün dünya ictimayyətini aşağıdakı məqsədlərə nail olmaq üçün təsirli addımlar atmağa çağırırıq:

1)       2003-cü ildə geniş seçki saxtalaşdırmaları və demokratik qüvvələrə qarşı sərt zorakılıqlar yoluyla Prezident vəzifəsini mərhum atasından almış İlham Əliyev 2009-cu ildə Konstitusiyadan 2 müddətdən artıq seçilməyi qadağan edən məhdudiyyəti ləğv etməklə saxta seçkilər yoluyla uzun müddət hakimiyyəti zəbt etmək yolunu tutmuşdur. İlham Əliyevin seçkiləri saxtalaşdırmaq və total zorakılıqlar yoluyla 3-cü müddətə Prezident vəzifəsində qalmaq yönündəki qanunsuz və demokratik dəyərlərə zidd addımları qətiyyətlə pislənsin.

 

2)       Avropa parlamentinin 24 may 2012-ci il qətnaməsinin və ABŞ konqresinin Maqnitski Aktının tövsiyyələrini əsas tutaraq Azərbaycan hökumətinin insan hüquqlarını və qanunun aliliyini pozan vəzifəli şəxslərinə qarşı viza və maliyyə sanksiyaları tətbiq edilsin.

3)       Seçkiqabağı situasiyanın liberallaşdırılması üçün bütün siyasi dustaqlar azad edilsin, sərbəst toplaşma və özünü ifadə azadlığı bərpa edilsin, azad KİV-ə və demokratik qüvvələrin fəallarına təzyiqlərə son qoyulsun.

4)       ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosunun və Avropa Şurasının Venetsiya komisiyyasının tövsiyyələri əsasında Azərbaycanın seçki qanunvericiliyi yenilənsin.

5)       Azərbaycanda üzümüzə gələn prezident seçkisində səslərin paralel sayılması və ekzit-polun müstəqil aparılmasını beynəlxalq təşkilatlar gerçəkləşdirsin.

 

 

Bakı, 7  iyun  2013-cü il    

Comments are closed.