QEYRİ-RƏSMİ DEPUTAT və ya HİLAL MÜƏLLİMİN KARIMIZA GƏLƏN ÖMRÜ

…və bir az da MÖVZUDA GƏZİŞMƏ

 

ONUN hamımızın üstündə haqqı var…O isə ÖZÜNÜ hamıya borclu bilir. Biz ONUN gözü qabağında QOCALDIQ… O isə bizim gözümüzün qabağında hər gün UCALDI: təmkiniylə,xoş rəftarı ilə və SAF QƏLBİ İLƏ…

Şərait dəyişəndə çoxları damarını tapdıqları ZAMANları əllərindən çıxanda özlərini yerə sürtdülər. O isə ONA verilən şanslardan İMTİNA ETDİ. ONUN nə bu dünyadan, nə də dünyanın bizim boyumuza kəfən biçdiyi bu ZAMANDAN UMACAĞI YOXDU…O, gözlərin odunu alan  müharibənin qara kağızlarının qapıları sırtıq üzü ilə döydüyü  ZAMANIN UŞAĞI OLUB. Atası müharibədən yaralanıb qayıtmışdı, gətirdiyi yaralarla canı əlbəyaxda idi… və canı tab gətirmədi…Müharibənin qara kağızlarından nəfəsini dərən kənd evlərinin taxta qapılarını aclıq və səfalət döyüb… O,o günlərin yoxduçuluğunu, kəndin kasıb sifətini, evlərin qonaqdan üzüqara günlərini, yamamağa yeri qalmayan paltarları, çarıq ayaqqabıları GÖRÜB… Sərfəsi sakitdi… GÖRDÜKLƏRİ GÖZÜNÜ ÇOX QORXUDUB…

 

… və ANKETSAYAĞI TANIŞLIQ

ADI və SOYADI – ƏLİYEV HİLAL RZA OĞLU

 

DOĞULDUĞU YER və TARIX – Yardımlı rayonunun Çanaxbulaq kəndi, 20 mart 1943-cü il

(O gün müharibənin 637-ci günü olub. O gün gülüşə dodaqların gücü çatmayıb, sevinməyi özlərinə ar biliblər… Qonşu çəpəri doğan analar doğduqlarına Allahdan çəpər İSTƏYİBIƏR … )

YADDAŞININ QARA SIYAHISI – aclıqdan zülüm-zülüm ağlayan kənd uşaqları, uşaqlarını acından ölməyə qoymayan kənd arvadlarının nəmli, yuxusuz gözləri,tərə – türədən ötrü örüşlərə düşən qız-gəlinlər…

HƏYATININ SINAQLARI – 16 yaşında Sumqayıta qardaşı Hacı Təvəkgülün yanına gəlir. Gecələr oxuyur, GÜNDÜZLƏR FƏHLƏ IŞLƏYIR… Fəhləçiliyin qara günlərinin yükü  bərkiməyən sümüklərini sızıldadır, gözlərini yuxuya tamarzı qoyur. Yaşıllaşdırmada da fəhlə işləyir, çörək zavodunda da, Sintetik kauçuk zavodunda da… 21 yaşında Pedaqoji institutun riyaziyyat fakultasinin axşam şöbəsinə qəbul olur. Bir il SSRI-nin edam və sürgün yerləri Sibrin sözü ağızlarda donduran şaxtasında, iki il isə Qazaxstanın ilanların da mələyə bilmədiyi çöllərində hərbi xidmət keçir… 27 yasinda institutu bitirir… Sumqayıt şəhər təhsil şöbəsində 2 il filmateka şöbəsinin müdiri, 5 il direktor müavini, 14 il direktor işləyir…

VƏ DIREKTORLUQDAN İMTİNA EDIR…İrad da tuturlar, inad da edirlər… Ərizəsinin üstünü uzun zaman yazmırlar. O,sözündən dönmür. Özü öz yerinə adam da tapır…Bəhanəsi də o olur ki, mənim zamanım deyil…VƏ ƏSLİNDƏ ONUN ZAMANI HEÇ ZAMAN OLMADI… O, bu ZAMANIN BAZARINDA maya batıran İDİ… və ən çox da əli kasad idi, alımda da, verimdə də…

O TALEYİNDƏN ÇOX RAZIDI. O, özündən böyüklərə ehtiramlı, özündən kiçiklərə səmimi olub.Həmişə istəyib ki, dostları,tanışları yaxşı yaşasın. Ömrü boyu var-dövlət yığmağa həvəsi olmayıb. Həyatına və yaşadıqlarına naşükür deyil. Onu hayatı va yaşadıqları qane edib. Onun üçün həyat hamar yollardan ibarət deyil. “Insanlara bədbəxtlik, cətinlik,yoxsulluq, ya da dərd-qəm lazımdı.Yoxsa insanlar özlərini tez unudarlar”, -Şekspirdən sevdiyi bu kəlamı dostlarına da xatırladır. Dostlarını özündən çox istəyir.Aristotelin: “Düşmən qazanmaq istəyirsənsə özünü dostlarından yüksək,dost qazanmaq istəyirsənsə dostlarını özündən yüksək tut”, – deyiminə çox inanır…

 

HAŞİYƏ ƏVƏZİ va ya DOSTU BƏŞİR MÜƏLLİMİN DEDIKLƏRİNDƏN:

 

– Onunla yol yoldaşı olanda adam heyrətlənməyə bilmir. Yol boyu yanımızdan ötüb keçən adamların çoxu ayaq saxlayır, salamlaşıb Hilal müəllimdən hal-əhval tuturlar. Bəzən adama elə gəlir ki, onu hamı tanıyır. Bir dəfə soruşdum ki, sən bu şəhərdə hamını tanıyırrsan? Cavab verdi ki, kimi istəyirsən soruş. Hilal müəllim tanımaqdan əlavə çoxu ilə əlaqə saxlayır. Onun nəinki Sumqayıtda, hatta Azərbaycanda va xaricdə yaşayan soydaşlarımızın çoxu haqqında dəqiq məlumatı var. Zarafat deyil, 54 ildir ki, Sumqayıtda yaşayır. Bu yaxınlarda öyrəndim ki, yaddaş kitabçası yazıb, orada şəhərimizin ziyalılarının,iş adamlarının, məktəb va bağçalarda işləyən həmkarlarının doğum günləri, ünvanları, telefon nömrələri var…Ondan bir iş xahiş edəndə öz vacib işini yarımçıq qoyub, çalışıb sənin işini həll edəcək. Ömrünün ixtiyar çağlarını yaşasa da nəinki el-obanın, tanıdığı sumqayıtlıların da xeyir-şərindən qalmır. Zəng edib xəbər eləyir, dünyasını dəyişmiş dost-tanışın yas yerini, vaxtını bildirir. Deyir ki, adam gərək el-obanın xeyir-şərindən dala qalmasın, bu gündən hamımız üçün var… Çox məlumatlı insandı Hilal müəllim. Bildiklərini həmsöhbətinə çatdırmaq üçün elə mükəmməl, sadə dillə izah edir ki, məmunluğu həmsöhbətin gözlərindən hiss edirsən. Hilal müəllim alicənablığı, insanpərvərliyi və dostcanlığı ilə hörmət qazandığından biz hamımız onun xatirini çox istəyirik

 

O, İNSANIN HAQQINA  XƏYANƏT ETMİR…

 

O, ölüm-itimdən qorxur. Qorxur ki, kimlərinsə haqqı üstündə qalar. Allahın bəyanıdı ki, mən iki şəxsi-yalançıları və nankorları hidayət etmərəm. O, yalançı deyil, heç yalan danışmağın çəmini də bilmir. O,üstündə olan haqları da danmır. Onun hayatında üç şəxsin haqqı böyük olub. Hacı Dilavər Agababa oğlunun, Araz Camal oğlunun və Nərçə Bəhmən oğlunun. Onların üçü də HAQQ dünyasındadı, HAQQLARI isə bu dünyada qalıb… Hilal müəllim ONLARIN bizim yanımızda qalan HAQLARINDAN üzüqara qalmamaq üçün HAMIYA DEYIR…Dediklərində isə BÖYÜK SEVGİ VAR haqqı ustündə qalanlara…

 

 …VƏ BİR AZ DA HİLAL MÜƏLLİMİN ÖZ ANLATDIQLARINDAN:

 

– 1981-ci ilin sentyabrın 1-də təhsil aldığım 4 saylı növbəli orta məktəbə məni direktor təyin etdilər.Birinci iş günündən bir saat keçməmiş katibə dedi ki, Hilal müəllim qəbul otağında buxara papaqlı, nurani bir kişi sizinlə görüşmək istəyir. Dərhal kabinetdən çıxıb onu qarşıladım. Dilavər dayı idi gələn. O,məni qucaqlayıb bağrına basdı. Məni təbrik etdi, uğurlar dilədi. Onu kabinetə dəvət etdim.Onun gəlişini bir işlə bağlı olduğunu düşündüm. Soruşdum ki, bir hadisə baş verməyib ki? Rəhmətlik hazırcavab idi. Dedi ki,olub, həm də çox böyük hadisə olub.Yenə onu anlaya bilmədim. Dilavər dayı mənə dedi ki, rayonumuzdan uçüncü adamsan ki,vəzifəyə təyin olubsan, birinci Nərçə Ağayev, ikinci Vəkil Ismayılov, üçüncü də sənsən. Soruşdum ki, haradan bildin ki,məni direktor təyin ediblər? O güldü. Onda anladım ki,Dilavər dayi məlumatlı va təcrübəli adamdı. Çay içib bir xeyli söhbət etdik,məsləhətlərini verdi. Həm də hayatım boyu mənə köməyi dəydiyi məsləhətlər verdi. Ən çox da ona təkid etdi ki, kiminlə işləyəcəyəmsə yoxlayıb etibar edim. Hətta anamın cəddinə and verdi. Elə bil içində mənim üçün qorxu var idi.Istəmirdi ki,dişlə-dırnaqla qazandığım bu yeri itirim. Onda başa düşdüm ki,hayat təcrübəsi böyük məktəb imiş. Sonralar biz tez-tez görüşürdük. Məktəb növbəli olduğundan iş vaxtı gec qurtarırdı. Dilavər dayı vaxtı olan kimi gəlirdi. Dostluğumuz uzun müddət davam etdi. Mən ondan həyat dərsi aldım.Heyfsilənirəm ki,Hacı Dilavər vaxtından əvvəl dünyasını dəyişdi.Onun məsləhətlərinə hələ çox ehtiyacımız var idi. Çox şükür ki,onun yolunu ciyərparası Hacı Gülaga davam etdirir.

ONUN QIZIL TEŞTİ OLMADI, QIZIL AILƏSİ VAR.Peygəmbərimizin sözüdü ki, ən böyük var-dövlət dürüst uşaqlar tərbiyə etməkdi. Tərbiyə ONUNÇÜN bir peşə vərdişi deyil. Və bir az da GENETİKdi.Anası Gülsaba nənə BƏY QIZI İDİ. Görüb-götürmüş seyid ocağında böyümüşdü. Həm də çox mərhəmətli qadın olub, tikəsini bölüb. Gəlini Raisa xanım da ocağa çəkdi. O da qayınanası kimi evinə gəlib-gedənin yol-yolağını saxlayır, bilməyənə bildiyini öyrədir, əli dara düşənə, sıxışıb ona sığınana təsəlli olur…Və hər zaman icindəki IMANA INANDI. Raisa xanım da peşəkar tərbiyəçidi, 35 il şəhərin 15 saylı məktəbində müəllimə işləyib. Oğlanları Faiq, qızları Rəna və Mehriban, nəvələri Əfsanə, Aytacın ADAMLIQLARI, SU KİMİ PAKLIQLARI, HALALLIQLARI O EVİN RUZİ-BƏRAKƏTİDİ. O uşaqlardan ağzı yanan olmayıb. O evdə qeybət,dedi-qodu,yalan-palan da olmayıb…VƏ O EVIN QAZANCI ÇOXDU…

VƏ BU DA SON…Hilal müəllim mənim doğmaca əmim oğludu. Çoxlari kimi ONUN mənim üstümdə də HAQQI ÇOXDU. Onun evi gedəcək yerim olub, tikəsi savaba çatıb…Mən O EVDƏN XOŞ ÜZ GÖRDÜM…VƏ BU YAZI DA O HAQQI ÖDƏYƏ BİLMƏZ…

…Hilal müəllim əsgərilikdə xidmət etdiyi hissənin böyüklərinə qulaq assaydı İNDİ KAZAXISTANDA GENERAL İDİ…Hilal müəllim harama bulaşsaydı İNDİ BÖYÜK MƏNSƏB SAHİBİ İDİ…Və olmadı.Əli Nəcəfxanlı demişkən Hilal müəllim Sumqayıtın qeyri-rəsmi deputatı oldu. Bizim va hamımızın KARINA GƏLDİ…

Allahın mənə və bizə verdiyi ağılla deyirəm ki, nə yaxşı Hilal müəllim general olmadı,nə yaxşı harama bulaşıb böyük mənsəb sahibi olmadı.ÖZÜ OLDU… ALLAH VƏ BƏNDƏ QARŞISINDA ÜZÜQARA DEYİL…

                                                                                       

ŞÜKÜR SƏLİMXANLI

Comments are closed.